Tele-voo doo

Autor tekstu: Wiola >Fi< Myszkowska

      Film sensacyjny w prywatnej telewizji. Główny bohater przeżywa klasyczny "bombowy" dylemat: przeciąć kabel niebieski czy czerwony? Napięcie narasta wprost proporcjonalnie do upływu czasu na zegarze przytwierdzonym do ładunku. Trzy sekundy, dwie? Decydujące cięcie... Wtem trzask, prask, wesoła muzyczka, na ekranie kolorowe motylki. Przerwa na reklamę.

Teoria ewolucji

Mój zwyczaj zalegania przed telewizorem zanikł. Jednym z powodów były reklamy. Jak spaczony deus ex machina wyskakiwały z pudełka w najmniej odpowiednim monecie, całkowicie wytrącając człowieka z klimatu filmu. W dodatku trwały tak długo, że miałam wystarczająco dużo czasu, aby skoczyć do warzywniaka po paczkę chipsów, rozwiesić pranie oraz wyprowadzić psa na spacer.
      Tak naprawdę wszyscy wiemy, na czym polega mechanizm marketingu, a mimo to każdy dał się na niego nabrać przynajmniej raz. Specjalny układ działów z produktami w supermarketach, kolorystyka plakatów, natrętność piosenek reklamowych et cetera, et cetera. Chociaż wszyscy zostaliśmy uświadomieni w temacie strategii sprzedażowych, nie spowodowało to masowego nawracania się z "shoppingu". Kupujemy nadal tyle, ile kupowaliśmy. Mam teorię. Reklama po prostu dorasta razem z nami. Ewoluuje jak wirus grypy, znajdując na nas ciągle nowe haczyki.

Miejska filozofia

Lekki wiaterek bawi się włosami uśmiechniętej blondynki. Młoda dziewczyna siedzi na nienaturalnie zielonej trawce, dookoła niej kicają zajączki i latają motylki. Gdzieś w tle przebiega sarenka. Ot, reklama papieru toaletowego.
      Moja mama pewnie dałaby się nabrać na tę utopię, którą można sobie kupić w paczkach po sześć rolek. Mnie taki filmik już tylko odrzuca nadmiarem słodyczy i zapewne dzielę ten odruch z większością ludzi należących do mojego pokolenia. Dlatego i nas spece od reklamy wzięli na celownik. Wszak wszyscy jesteśmy tylko marnymi "targetami".
      Kilka lat temu zauważono nowy efekt uboczny kampanii. Hasła reklamowe, których celem było "li i jedynie" poprawienie rozpoznawalności produktu, niechcący awansowały do miana "tekstu kultowego". "Padłeś - powstań!" oraz "Mnie to lotto" wyszły na ulice, zagnieździły się w życiu codziennym jako współczesne przysłowia. Chyba właśnie wtedy zaczęła się nowa era. Dotychczas wyraźna granica pomiędzy naszą rzeczywistością, a baśniowym światem spotu reklamowego wyparowała. Wtedy też po raz pierwszy usłyszałam sakramentalne pytanie. ?A widziałaś tę reklamę, w której...?"..

Wirus reklamy

Reklamy przestały być tylko natrętnym przerywnikiem. Dorobiły się własnych bohaterów, legend i fabuły, o której można było rozmawiać. I to godzinami. Zaczęły być zjawiskiem niemal kulturalnym. Renault zastąpił Renoira. Popularni stawali się wykonawcy piosenek wykorzystanych jako podkład muzyczny. Przed Bożym Narodzeniem nie wyczekiwało się już pierwszej gwiazdki, a ciężarówki Coca-Coli.
      Reklamę przerobiono na broń biologiczną. Nadano jej charakter wirusa. Rozprzestrzenia się równie szybko, a procesu tego nie trzeba nawet specjalnie podtrzymywać. Przenosi się drogą internetową, głównie przez komunikatory. Klikamy w link od znajomego i możemy cieszyć się niepublikowaną i nieocenzurowaną wersją reklamy z Małym Głodem w roli głównej. Po czym przesyłamy adres dalej. Dopiero niedawno okazało się, że te parodie znanych spotów to kolejny zmyślny chwyt marketingowy - nie tworzą ich kreatywni, anonimowi internauci, ale spece od reklamy. Na zlecenie producentów danego produktu, oczywiście.

Komórka Achillesa

Kolejnym strzałem w dziesiątkę są kampanie, które bazują na ludzkiej ciekawości. Pamiętam to napicie, które spowodowała tajemnicza czerwona łapa pojawiająca od czasu do czasu na ekranach telewizorów. Dopiero po kilku tygodniach okazało się, że jest to logo nowego operatora sieci komórkowych. Mimo że nie "Heyah" pierwsza wykorzystała ten pomysł (przed nią był na pewno producent kosmetyków do włosów), zapoczątkowała swoistą wojnę na reklamę. Operatorzy zaczęli prześcigać się w promocyjnych ofertach i z czasem stali się mistrzami w tej dziedzinie. Przynajmniej dla mnie, bo dopiero kilka miesięcy temu udało mi się oprzeć pokusie kolejnego abonamentu z "super- extra- de- lux- nowoczesnym telefonem za złotówkę".
      Bardzo starałam się nie użyć terminu "pranie mózgu", o którym śpiewał niegdyś Krzysztof "Kasa" Kasowski. Ze świeczką szukać herosa, który nigdy nie dał się nabrać na żadną promocję obieraczek do bananów czy darmowych minut do wybranego kraju w Afryce Środkowej. Wszak każdy ma swój słaby punkt. Wystarczy sporządzić laleczkę voo doo i wbić szpileczkę. Niestety, czarownicy reklamy nie celują już w nasze pięty, jak za czasów Homera, a prosto w zwoje mózgowe. I są w tym niezwykle precyzyjni.

W. Fi M.