Do nieba bez serca

Autor tekstu: Anna Guzik

Kiedy w 1954 roku profesor Joseph Murray dokonał pierwszego przeszczepu nerki, cały świat uwierzył, że jest to początek nowej ery. Owszem, był to niezaprzeczalny sukces medycyny i ogromny krok naprzód. Niestety, trudną do przekroczenia barierą okazały się powszechnie panujące normy społeczne.

Nasze obawy

W naszym społeczeństwie oddawanie organów nie jest zjawiskiem powszechnym. Brak nam świadomości, jak wiele możemy zdziałać. Stając w obliczu śmierci bliskiej nam osoby, nie myślimy o możliwości ratowania życia innych. W obliczu tragedii nie potrafimy racjonalnie myśleć. Gubimy się w rozpaczy. Nie chcemy pozwolić, by narządy kogoś, kogo kochamy, zostały oddane obcej osobie. Mówimy "nie" często z powodu niewiedzy i źle pojętej religijności.
      Zabiegi transplantacyjne są niezwykle trudne, skomplikowane i czasochłonne. Zalicza się je do najtrudniejszych zabiegów chirurgicznych. Oprócz tego nierozłącznie wiąże się z nimi ryzyko odrzucenia organu przez organizm biorcy. Jednak to nie aspekty medyczne a etyczne stoją na przeszkodzie ku szybkiemu rozpowszechnieniu pewnych działań.
      Większość z nas boi się rozmawiać, a nawet myśleć o śmierci. Każdego dnia oddalamy od siebie myśl o tym, co będzie, kiedy nasze życie się skończy. O tym, co po śmierci stanie się z naszym ciałem. Takie postępowanie jest egoistyczne. Zostając dawcą, możemy przecież uratować ludzkie istnienie. Czy to nie szlachetne, oddać cząstkę siebie drugiemu człowiekowi?

Współczesny kanibalizm

Z pozoru może wydawać się to zupełnie pozbawione wyższych idei. Umieramy, więc kroją nasze ciało i zabierają, co potrzebne. Niektórzy, tak jak profesor Bogusław Wolniewicz, uważają nawet, iż jest to współczesna forma kanibalizmu. Dłuższe przeżycie kosztem cudzego ciała.
      Takie podejście jest jednak krzywdzące. Sprowadza człowieka do nic nieznaczącego przedmiotu. Każdy ma prawo zadecydować, czy chce lub nie chce być dawcą. Nie można również porównywać ciężko chorych ludzi do kanibali, chcących za wszelką cenę przetrwać kosztem innych.
      Najważniejszym argumentem przemawiającym za transplantacją jest fakt, że nasze narządy (które po śmierci nie będą już nam przecież potrzebne) mogą uratować komuś życie. To jednak wciąż za mało, aby przekonać społeczeństwo. Ludzie, którzy za życia wysyłają oficjalny sprzeciw wobec pobierania ich narządów, nierzadko próbują się (w rozmaity sposób) usprawiedliwiać. Tłumaczą się brakiem zaufania do lekarzy, złą sytuacją w polskich szpitalach lub też zwyczajnie, "nie chcą iść do nieba bez serca".

Wdzięczność żyjących

Na pomoc ruszają media. Zaczynają organizować głośne kampanie, w których znane osoby zachęcają do bycia dawcą. "Daj życie po życiu". "Nie zabieraj organów do nieba, tam wiedzą, że potrzebne są tylko tu, na ziemi" - to tylko niektóre z haseł. Uświadamia się coraz częściej ludziom, że mogą pomóc. Dzięki temu staną się lepsi, zrobią coś dobrego.
      Również Kościół katolicki mówi jednoznacznie "tak" dla transplantacji. Papież niejednokrotnie zachęca ludzi do oddawania organów, nazywając to "szczególną formą świadectwa miłości".
      W czasach, w jakich żyjemy, dotykają nas różne formy egoizmu. Dlatego właśnie tak istotne staję się zrozumienie, że zgoda na przeszczep jest dla nas całkowicie bezpłatnym i bezinteresownym gestem. Dla drugiego człowieka może stać się natomiast znakiem nadziei i szansą na nowe życie. O dawcy myśli się całe życie. Świadomość, że żyjemy dzięki drugiemu człowiekowi, jest bardzo silna. Biorca jest świadomy, jaki dar otrzymał od zmarłego, i jak wiele zrobiła jego rodzina, nie wyrażając sprzeciwu.

Kolejka po życie

Polska jest zaściankiem w kwestii przeszczepów. Ilość chętnych i oczekujących na organy jest nieporównywalnie większa niż ilość dawców. Według polskiego prawa, jeśli zmarły nie wyraził za życia sprzeciwu, można pobrać narząd. Jednak powszechnie przyjęto praktykę pytania rodziny zmarłego, czy wyraża zgodę na taki zabieg. Niestety, wielokrotnie lekarze spotykają się z odmową rodziny, tym samym pozostając zupełnie bezradni.

      Kolejka do przeszczepu to kolejka po życie. Niestety, wielu chorych umiera, nie mając możliwości doczekania swojej szansy...

A. G.