Nieletnie desperatki

- Galerianki - Katarzyny Rosołaniec

Autor tekstu: Ludwika Zduńska

Nagrody i pochwały. Rozwinięta promocja przyciąga tłumy do kin. Szczególnie młodzież zachęcać ma ścieżka dźwiękowa O.S.T.R.-a, hasła o "prawdziwych historiach" i odważnym debiucie. Na ile warto uwierzyć reklamie?

      Szeroko reklamowany film Katarzyny Rosłaniec zapowiadał wiele. Galerianki poruszają bowiem kontrowersyjny i, co najważniejsze, dziewiczy w polskim kinie temat. Atmosferę podgrzało również przyznanie nagrody Złotych Lwów za debiut na Festiwalu Filmów Fabularnych w Gdyni. Przed oficjalną premierą karierę w Internecie zdążyła zrobić etiuda o niemal identycznym scenariuszu.
      Fabuła przypomina przerażający serial o trudnej młodzieży. Mamy bohaterki, które są ponoć "gotowe na wszystko". Okazuje się, że nie ma w tym krzty przesady, bo jak mówi jedna z głównych postaci: "dziewczyna musi znać swoją wartość". Przeliczoną na markowe ubrania i gadżety. Milena, Kaja i Julia uosabiają typ wulgarnych małolat, oddających się co majętniejszym (choć nie zawsze) facetom za prezenty. Dziewczyny przeżywają trudny okres buntu, chodzą do gimnazjum skupiającego podobnie myślącą młodzież i mieszkają w dużym mieście, w którym można się zagubić. Z tym światem styka się początkowo niewinna Alicja, która dopiero co zmieniła miejsce zamieszkania. Szukając akceptacji, stara się upodobnić do nowych koleżanek. Nie mając oparcia w rodzinie, zaczyna uważać Milenę za najważniejszą osobę w swoim otoczeniu.
      Obraz Katarzyny Rosłaniec piętnuje kryzys wartości w naszych czasach. Sprawa domagała się sportretowania, bo choć jest pobieżnie znana, to mało do tej pory nagłaśniana. Galerianki to debiut, może więc powinno się go oceniać z przymrużeniem oka. Trudno, bo zajmuje się niebagatelnym tematem. Publiczność odczuje raczej rozbawienie, niż empatię, a to w dramacie nie powinno mieć miejsca. I to nie kwestia niedojrzałej widowni, a banalności postaci jest tu kluczem. Główne bohaterki zostały spłycone do granic inteligencji przeciętnego widza. Wiadomo, że dziewczyny w filmie nie mają uosabiać elity intelektualnej, ale w Galeriankach reżyserka lekceważy fakt emocjonalnego uwarunkowania zachowań. Próby pokazania rodziny (lub jej braku) jako źródła problemu są ogólnikowe i niekonsekwentne. Relacje pomiędzy jej członkami to w większości kalki schematycznego myślenia. Brawa należą się jedynie drugoplanowym aktorkom: Izabeli Kunie grającej rolę matki Alicji (nagroda na Festiwalu w Gdyni) oraz Izabeli Dąbrowskiej, matce Julii. Gdyby w scenariuszu znalazło się więcej miejsca na relacje matka - córka, film zdecydowanie by zyskał. Niestety, po wyjściu z kina pozostaje obraz nie nastolatek, które potrzebują wsparcia, ale takich, które zasilą nowe pokolenie prostytutek.
      Galerianki to przede wszystkim temat, którego nie udźwignęła fabuła. Slogany o prawdzie to już przesada, bo "realizm" upraszcza się tu do kilku stereotypów. Zamiast oczekiwanej "świeżej krwi" unosi się woń realizacyjnej stęchlizny. Odpowiednio dobrana muzyka czy profesjonalne zdjęcia z dobrego filmu mogą zrobić arcydzieło, słabego niestety nie uratują. Można było zrobić świetny reportaż, ale ten gatunek się nie sprzedaje. Efekt to strywializowanie tematu i sztuki filmowej. Czy tak aby wygląda nadzieja polskiego kina?

L. Z.