Tekst 4 - Różne oblicza prawa i porządku

      Oglądając Tropa de Elite na ubiegłorocznym Międzynarodowy Festiwalu Sztuki Autorów Zdjęć Filmowych Plus Camerimage miałam mieszane uczucia. Mamy bowiem kino, które pokazuje dużo i brutalnie. Intryguje, naznaczając mroczne aspekty realności. Nie zaskakuje to w produkcjach latynoamerykańskich, bowiem twórcy tego rejonu często odwołują się do kontrastującej z europejską, ale dobrze im znanej rzeczywistości. Dlatego też Elitarni nie mogą być rozpatrywani w kategorii filmów szczególnie innowacyjnych.
      Film w reżyserii Jose Padilha przenosi nas do świata rządzącego się twardymi zasadami- do slumsów Rio de Janeiro. Cofamy się o ponad dziesięć lat, kiedy to cała Brazylia oczekuje na przyjazd papieża Jana Pawła II. Jak wiemy, slumsy to nie jest bezpieczne miejsce, a zamieszkujący je bandyci nie są ugodowi. Do "oczyszczenia" terenu zostaje zaangażowana jednostka specjalna BOPE, tytułowi "Elitarni", pod dowództwem kapitana Nascimento. Ma on jednak pewne obiekcje przed podjęciem służby, na rezygnację z tego zadania naciska również jego żona, spodziewająca się dziecka. Wobec tego kapitan zaczyna szukać następcy wśród nowicjuszy BOPE, a jego zainteresowanie wzbudza dwójka przyjaciół, Nato i Matias.
      Historia oddziału BOPE wydaje się jednak tylko tłem dla kwestii przedstawionych w Elitarnych. Uwagę przyciągają główne problemy Brazylii: przemoc, korupcja, nielegalny handel narkotykami. Akcja sprowadza się do walk prowadzonych w slumsach. I tu trzeba zaznaczyć - nie byle jak sfilmowanych. Po pierwsze: na festiwalu dostrzeżono perfekcyjne zdjęcia autorstwa Lula Carvalho (ostatecznie nagroda przypadła, wtedy jeszcze nie rozsławionemu, Slumdog Millionaire). Po drugie: do wszystkich scen zastosowano (znów popularną, jeśli zwrócimy uwagę na ostatnie produkcje) kamerę z ręki. Dzięki temu uzyskano charakterystyczne, pulsujące ujęcia, jednocześnie realne i subiektywne. Po trzecie i ostatnie: dynamiczny montaż Daniela Rezende (później zajął się również Blindness) nałożony na ujęcia z ręki powoduje, że przed oczami migają nam obrazy, za którymi momentami ciężko nadążyć.
      Tropa de Elite jest jednym z pierwszych filmów Jose Padilha i jako taki rokuje nadzieje na ciekawe kino. Reżyser niezaprzeczalnie "rozsadza" widza pomysłami, co ostatecznie okazuje się zgubne. Z tego, co powiedziałam wcześniej wynika, że niemożliwa jest ocena priorytetów reżysera; chyba za dużo chciał zawrzeć w niespełna dwugodzinnym filmie. Reżyserowi Elitarnych nie można jednak zarzucić złego kina. Młody twórca stara się udowodnić swoją bezkompromisowość, można tylko odnieść wrażenie, że jeszcze się w tym gubi. Technicznie obraz jest doskonale skomponowany i sugestywny. Jose Padilha dodał komentarz głównego bohatera towarzyszący akcji, co jednak świadczy o tym, że nie do końca wierzy w widza. Mimo to lubimy chyba oglądać kino brutalne i mówić, że "taka jest rzeczywistość", nawet jeśli świat za naszym oknem wygląda inaczej.

L. Z.

KONTAKT:	Biuro:	biuro@englishstory.pl
	Pomoc:	web@englishstory.pl
	Telefon:	+48 880 074 279 (w godz. 9:00 - 17:00)