|   Szkoły językowe  |  Artykuły  | Logowanie

COOKIES

This teaches us that someone does not mean that we learn.
- George Bernard Shaw

 
 
 
 


O różnicach pomiędzy migowym i miganym

Loading the player...


O języku migowym w Polsce krąży kilka mitów. Według jednego z nich głusi w naszym kraju posługują się dwoma językami migowymi - PJM i SJM. To błędne przekonanie. Język migowy jest tylko jeden - Polski Język Migowy (PJM). System Językowo-Migowy (SJM) to sztuczny twór, który w założeniu miał ułatwić komunikację osób słyszących z niesłyszącymi.

ROZDZIAŁ I.

PJM TO JĘZYK NATURALNY

Początki PJM giną w zamierzchłej przeszłości. Datuje się on prawdopodobnie od chwili, kiedy dwóch głuchych postanowiło porozumieć się ze sobą za pomocą gestów i mimiki. Od tego czasu naturalny język migowy ewoluował i za jego pomocą można przekazać praktycznie wszystko.

Pomiędzy osobami słyszącymi a głuchymi, posługującymi się PJM, mogą jednak powstać nieporozumienia, ponieważ znaków naturalnego języka migowego nie sposób przetłumaczyć dosłownie na język polski. Dzieje się tak dlatego, że PJM ma własną, wizualno-przestrzenną gramatykę i składnię, która nie pokrywa się z szykiem zdań w polskim języku fonicznym. Na pierwszym miejscu w zdaniu utworzonym w PJM pojawiają się np. rzeczy większe czy ważniejsze.

Ważna intonacja
Dużą rolę w PJM odgrywa mimika, ruchy głowy i tułowia, kontakt wzrokowy, kierunek patrzenia oraz pauzy. Mogą one nie tylko wyrażać stany emocjonalne, lecz także pełnić funkcję gramatyczną. Zastępują one też inne elementy języka werbalnego, np. intonację głosu (w piśmie wyrażamy ją m.in. znakami zapytania czy wykrzyknikami). Tłumaczy to w jednym ze swoich opracowań Olgierd Kosiba, prezes Towarzystwa Tłumaczy i Wykładowców Języka Migowego "GEST", oraz współtwórca projektu MIGAM.PL.
- W języku fonicznym możemy wypowiadać to samo zdanie w różny sposób, za każdym razem mając na myśli coś innego - pisze Olgierd Kosiba i podaje jako przykład zdanie: "Kraków to piękne miasto". Za pomocą intonacji czy pauzy możemy zmienić jego zrozumienie przez odbiorcę:
1. "Kraków to piękne miasto!" - stwierdzamy fakt.
2. "Kraków to piękne miasto?" - pytamy.
3. "Kraków? (pauza) To piękne miasto?" - podważamy fakt.
- We wszystkich trzech przypadkach nasza INTONACJA określi, co mamy na myśli. W języku migowym nie ma intonacji, dlatego mimika i ruch całego ciała są istotnym jego elementem - podkreśla Olgierd Kosiba.

Język słabo poznany
Polski Język Migowy rozwijał się w sposób naturalny, a więc podobnie jak w naszych narodowych gwarach, istnieją w nim regionalizmy. Pewne wyrazy i zwroty inaczej zamiga głuchy na Pomorzu, a inaczej, np. na Dolnym Śląsku.
PJM jest słabo poznany. Przez wiele lat lekceważono go, traktując jako podrzędny w stosunku do języka werbalnego. Jeszcze nie tak dawno niesłyszącym dzieciom w szkołach wiązano ręce, aby nie mogły porozumiewać się miganiem. Zmuszano je do nauki mowy, co było dla nich bardzo trudne, bo - jak już powiedzieliśmy - polski język werbalny i migowy różnią się między sobą. Trzeba sobie uświadomić, że nasza ojczysta mowa dla osób niesłyszących jest językiem obcym.
Obecnie PJM w naszym kraju posługują się przede wszystkim osoby niesłyszące. Słyszących, którzy go znają, jest niewielu. A dla tych, którzy chcą się go uczyć, brakuje programów nauczania, materiałów dydaktycznych i pomocy naukowych. Nad pierwszymi materiałami pracuje w Olsztynie dr Iwona Grzesiak, a w Warszawie zespół badawczy pod kierunkiem prof. Marka Świdzińskiego. Rzetelne opracowania są bardzo potrzebne, ponieważ PJM do tej pory nie został ujednolicony.
Mocno zakorzenionym w naszej świadomości mitem jest przekonanie, że istnieje jeden ogólnoświatowy język migowy. To nieprawda. Istnieje wiele języków migowych, a obszary, na których są one używane, niekoniecznie pokrywają się z granicami państw i języków fonicznych. Głusi z różnych krajów mogą mieć problemy z porozumiewaniem się, choć i tak nie przysporzy im to tylu trudności, co osobom różnojęzycznym, posługującym się mową. Język migowy w znacznej części odzwierciedla rzeczy czy naśladuje czynności, a te - jak wiadomo - na całym świecie wyglądają podobnie.
Słyszący też nieraz używają znaków języka migowego, nie zdając sobie z tego sprawy. Chyba każdy z nas uderzał kiedyś kantem dłoni w szyję, aby pokazać, że chodzi o picie alkoholu albo pocierał kciukiem o palce dłoni, naśladując liczenie banknotów. I chcąc nie chcąc migaliśmy, bo ten znak w języku migowym oznacza właśnie pieniądze.
PJM jest jedynym językiem używanym spontanicznie i naturalnie przez społeczność głuchych. Jednak w szkołach osoby niesłyszące były kształcone w SJM czyli Systemie Językowo-Migowym. Co to oznacza?

ROZDZIAŁ II

SJM TO TWÓR SZTUCZNY

System Językowo-Migowy (SJM) powstał w latach 60. ubiegłego wieku. Prof. Bogdan Szczepankowski przeniósł do niego znaki używane przez osoby niesłyszące. Dopasował go także do struktur języka polskiego. System miał ułatwić komunikację pomiędzy osobami słyszącymi oraz niesłyszącymi. Do dziś stanowi on podstawę metodyki nauczania osób niesłyszących w całej Polsce.

Podwójny przekaz
Na SJM składa się język mówiony oraz migany - czyli przekazywanie treści mówionej znakami. Tak właśnie tłumaczone są np. programy w telewizji. Całość wypowiedzi podporządkowana jest strukturom języka polskiego. W SJM bardzo ważna jest wyraźna artykulacja głosek i dopasowanie ich do tempa przekazu znaków.
SJM ze względu na jego podobieństwo do języka polskiego jest łatwiejszy do nauczenia się przez osoby słyszące. Osobom głuchym znacznie bliższy jest PJM. Wyjątek stanowią ci, którzy stracili słuch np. w wieku kilku lat i zdążyli przyswoić sobie struktury języka polskiego.

Polski monopolista
Przez ponad 40 lat SJM był jedynym sposobem komunikacji, nauczanym we wszystkich ośrodkach kształcenia osób niesłyszących. Obecnie niewiele się zmieniło. Tylko niecałe 20 procent nauczycieli pracujących w ośrodkach nauczania dla osób głuchych deklaruje znajomość PJM. W żadnej ze 161 szkół Polski Język Migowy nie jest jedyną metodą nauczania. Jeśli istnieje, to równolegle z Systemem Językowo-Migowym.
Nauczanie niesłyszących i niedosłyszących wyłącznie za pomocą SJM oraz mowy werbalnej niosło ze sobą określone niedogodności. SJM nie ma zbyt bogatego słownictwa, a więc, siłą rzeczy, głusi mieli potem znaczne trudności ze zrozumieniem np. literatury, w której dużo jest abstrakcji czy wyrażeń idiomatycznych.
Obecnie, kiedy PJM dopiero raczkuje w polskim systemie nauczania, a SJM jest wszechobecny, osoby słyszące, uczestniczące w kursach, mają poważne problemy w komunikacji z osobami niesłyszącymi, ponieważ zwroty i wyrażenia z języka polskiego tłumaczą dosłownie.
- Na wielu kursach SJM-u brak jest informacji o różnicach w tworzeniu konstrukcji zdań pomiędzy językiem polskim fonicznym, a naturalnym językiem migowym. Właśnie po takich kursach osoby migają "ubierać choinkę", jak gdyby zakładały na nią sweter, "korzystać z toalety", jak gdyby przynosiła im ona zysk, nie mówiąc już o "pogodzie pod psem", "gazie do dechy", czy potocznym określeniu "Trzymaj się!". W takich i podobnych przypadkach osoby nieposiadające chociażby podstawowej wiedzy o naturalnym języku migowym, doprowadzą swoim tłumaczeniem w najlepszym razie do zabawnych sytuacji - pisze Olgierd Kosiba.

Wycofywać, ale stopniowo
Na szczęście są tłumacze, którzy nie ograniczają się do SJM, ale posługują się tzw. pidżynem, czyli połączeniem PJM i SJM. Oczywiście - idealnie byłoby, gdyby posługiwali się tylko PJM, jednak to raczej sprawa przyszłości. Obecnie ustawa o języku migowym dopuszcza zarówno jeden jak i drugi środek komunikacji.
Proporcje w nauce PJM-u i SJM-u powinny kształtować się odwrotnie w stosunku do tego, co mamy teraz. System Językowo-Migowy powinien ustąpić miejsca Polskiemu Językowi Migowemu. Ten proces jednak musi odbywać się stopniowo. Nie można także zapominać, że SJM stanowi pomost dla słyszących w nauce Polskiego Języka Migowego. Wszak większość funkcjonujących w nim znaków pochodzi z PJM. Co prawda, w SJM używane są one sztucznie, jako nakładki, jednak pozwalają uzyskać pewną orientację co do sposobu porozumiewania się niesłyszących.
Sami niesłyszący odnoszą się do Systemu raczej niechętnie. Być może spowodowane jest to właśnie nieprawidłowym nauczaniem, narzucającym ograniczenia.
- Żadna osoba po kursie prowadzonym przeze mnie nie zamiga tak, jak w przedstawionych wyżej przykładach - mówi Olgierd Kosiba. - Uczę ludzi myślenia i wyobraźni. Osoby poznają znaki stosowane zarówno w PJM jak i w SJM i wiedzą, że nie można tłumaczyć języka werbalnego dosłownie.
Niestety, nie brak też osób trzymających się sztywno reguł i przenoszących "żywcem" polskie wyrażenia do języka migowego. Na jednej z konferencji osoba, wysoko postawiona w Polskim Związku Głuchych, swoją wypowiedzią wprawiła obecnych w zdumienie i konsternację:
- Chciałabym zabrać głos z ramienia zarządu PZG - oświadczyła owa pani, migając przy tym dosłownie znakami: "zabrać - głos - z ramienia", co pojmujący dosłownie głusi odczytali jako: zabrać głos osadzony na ramieniu. Wątpliwe, czy któraś ze zgromadzonych na sali osób niesłyszących zrozumiała, o co w tym chodzi...

 




NOWA MATURA USTNA Z J. ANGIELSKIEGO
EGZAMINY JĘZYKOWE

Język angielskiNauczanie języka angielskiego w publicznych
i niepublicznych placówkach oświatowych
Egzaminy certyfikacyjne z języka angielskiego - przeprowadzane przez prywatne szkoły językowe
Język niemieckiInstytut Goethego ( niem. Goethe-Institut e. V.)Goethe-Zertifikat A1: Fit in Deutsch 1Goethe-Zertifikat A1: Start Deutsch 1Goethe-Zertifikat A2: Fit in Deutsch 2Goethe-Zertifikat A2: Start Deutsch 2Goethe-Zertifikat B1: Zertifikat Deutsch (ZD)Goethe-Zertifikat B1: Zertifikat Deutsch für JugendlicheGoethe-Zertifikat B2Zertifikat Deutsch für den BerufPrüfung Wirtschaftsdeutsch International (PWD)Goethe-Zertifikat C1Goethe-Zertifikat C2: Großes Deutsches Sprachdiplom
Język francuskiEgzaminy DELF i DALFEgzamin certyfikowany DELF A1Egzamin certyfikowany DELF A2Egzamin certyfikowany DELF B1Egzamin certyfikowany DELF B2Egzamin certyfikowany DALF C1Egzamin certyfikowany DALF C2Egzamin DSLCFEgzamin TCFEgzamin CEFP1 oraz CEFP2Egzamin DFPEgzamin DLEgzamin TEF
Język hiszpańskiEgzaminy DELE Egzamin DELE A1Egzamin DELE A1 / przykłady, omówienieEgzamin DELE A2Egzamin DELE A2 / przykłady, omówienie Egzamin DELE B1Egzamin DELE B1 / przykłady, omówienie Egzamin DELE B2Egzamin DELE B2 / przykłady, omówienieEgzamin DELE C1Egzamin DELE C1 / przykłady, omówienie Egzamin DELE C2Egzamin DELE C2 / przykłady, omówienie
Język polski dla obcokrajowcówEgzaminy certyfikatowe z języka polskiego jako obcego
Język migowyO różnicach pomiędzy migowym i miganymGłusi swój język mają"Jak kotek pije mleko" - czyli o PJM i SJMDlaczego warto uczyć się języka migowego?Gdzie i jak uczyć się języka migowegoTo, co najtrudniejsze
(w nauce języka migowego)

KURSY JĘZYKOWE
POZIOMY KOMPETENCJI JĘZYKOWYCH
METODY NAUCZANIA JĘZYKÓW OBCYCH
CIEKAWOSTKI JĘZYKOWE


 


Podpis:
Znaków
do wpisania


Komentarze [ 5 ]

Laik   ::  2014-07-18  12:00

Bardzo przydatne informacje. Uczę się PJM chodź na początku nie wiedziałam czy uczyć się SJM czy PJM, cieszę się z dokonanego wyboru. Informacje z tej strony poszerzyły moją wiedzę dziękuje :)

 

prawda  ::  2014-01-28  02:17

To prawda że SJM powstał w latach 60. Trzeba zwrócić uwagę że języka migowego podobnego do SJM używano już nawet przed II wojną światową. Języka migowego podobnego do SJM używali głusi biegle władający mową, oczytani czyli tak zwana elita intelektualna wśród głuchych. Przeważnie byli to absolwenci lwowskiej, warszawskiej szkoły dla głuchych. Po wojnie byli oni działaczami w PZG i podczas zebrań, zjazdów oficjalnie przemawiali w języku zbliżonym do SJM, czyli z synchronizowany z mową oralną gramatyczną, żeby treść docierała do gości słyszących.

 

Anonim  ::  2013-09-28  15:49

Poco dwie PJM i SJM ? Jestem przeciw !!!!!!! Na swiecie kadzy ma jedno BSL, ASL, JSL, ISL, DSL, FSL, ..... :/

 

ktostam  ::  2013-06-19  21:29

Byłem ciekaw jak oni migają i czy jest jeden uniwersalny język migowy świata, jednak nie, lażdy miga jak chce, wlaśnie ogladam tv z hiszpani gdzie Pani miga, jednak polski migowiec jej raczej nie zrozumie:( w pełni chyba :)

 

Małgorzata Folkierska -   ::  2013-05-29  12:05

Artykuł o języku migowym bardzo przystępnie porównuje PJM z językiem polskim i SJM. Chcę dodać, że polska droga do uznania naturalnego języka migowego jest podobna do doświadczeń wielu krajów. One też miały swoje "systemy językowo-migowe" (signed system). Marzą mi się szkoły lub klasy z wykładowym językiem migowym, które na pewno podniosłyby poziom nauczania osób głuchych. Na razie wystarczyłoby wprowadzić obowiązkowy kurs PJM dla uczniów i nauczycieli tych szkół a języka polskiego nauczać jako obcego, z odpowiednią metodyką.

 
 

O nas  |  Reklama  |  Regulamin  |  Polityka prywatności

Tłumaczenie tekstów

Redakcja i korekta tekstów

(C) EnglishStory.pl

KONTAKT:  Biuro: biuro@englishstory.pl
   Pomoc: web@englishstory.pl
   Telefon: +48 880 074 279  (w godz. 9:00 - 17:00)